|
Dr.
İkbal Tokat 1974 yılında Nevşehir'de doğdu. Orta öğrenimini
Nevşehir Anadolu Lisesi ve Kayseri Fen Lisesi'nde, yüksek
öğrenimini ise İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'nde
tamamladı. Akademik çalışmalarda bulunmak ve uzmanlık eğitimi
almak için 2000 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne geldi.
2000-2002 yılları arasında, New York Mount Sinai Hospital'da
“Çocuk Karaciğer Nakli” üzerine çalışmalar yaptıktan sonra, 2006
yılında Long Island College Hospital ve New York Beth Israel
Hospital'dan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları üzerine uzmanlık
eğitimini tamamlayarak mezun oldu. New Jersey Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Lisansı olan Dr. Tokat'ın çocuk hastalıkları üzerine
çeşitli araştırma ve makaleleri bulunmakta. Halen New Jersey'de
yaşamakta olan doktorumuz evli ve bir çocuk annesi.
Doktorumuzun ilk yazısı:
ÇOCUKLARDA ATEŞ
Çocuğumun Ateşi Var, Ne Yapmalıyım?
0-3 AY: Bebeğinizin hayata başladığı bu ilk döneminde,
huzursuzlandığı anlarda nasıl bir sorunu olduğunu anlamak zordur.
Bu yüzden bebeğinizin normal aktivitelerinde bir değişiklik
hissettiğiniz zaman ateşini ölçmek iyi bir fikirdir. Her ne kadar
anneler makattan ölçen dijital rektal termometreleri çok tercih
etmeseler de, bunlar vücut ısısını en doğru ölçen aletlerdir ve
özellikle bu dönemde çok önemlidir. Dijital rektal termometreyi şu
şekilde kullanabilirsiniz: Metal ucunu vazelin gibi yağlı bir jel
ile yağlayın, bebeğinizi yüz üstü sert bir yüzeye yatırın ve
termometreyi makat bölgesinden içeri 1-2 cm kadar ilerlemesini
sağlayın fakat sakın zorlamayın. Termometreyi bip sesi gelinceye
kadar orada tutun. 100.4F (38.1C) üstündeki herhangi bir derecede
hemen doktorunuza başvurun. Eğer doktorunuza ulaşamıyorsanız vakit
kaybetmeden acil Servise gidin. Yeni doğan bebeklerde basit bir
soğuk algınlığını ciddi bir enfeksiyondan ayırdetmek zor olduğu
için, doktorunuzun kan/idrar tahlili gibi tetkikler yapması
muhtemeldir.
*Önemli bir nokta; Kesinlikle doktorunuzu görmeden veya ona
danışmadan ateş düşürücü vermeyin, bir çok doktor ateş düşürücü
verilmeden bebeğinizin ne kadar hasta olduğunu görmek ister.
4-6 AY: Bu dönemde bebeğinizin bağışıklık sistemi biraz daha
geliştiği için ateşin yeni doğan dönemindeki bebekler kadar
aciliyeti yoktur ancak yine de ciddiye almak gerekir. Eğer
bebeğiniz anne sütü alıyorsa, vücudu enfeksiyona daha dirençlidir.
Ateş ölçmek için oral (ağızdan-emzik tarzında da olabilir) veya
koltuk altında ölçülen termometreleri kullanabilirsiniz. Eğer bu
yöntemle ölçtüğünüzde bebeğinizin ateşi varsa rektal (makattan
ölçen) termometreyle kontrolünü yapmanız lazım. Ağızdan ölçtüğünüz
ateşe 0.5 derece, koltuk altından ölçtüğünüz ateşe 1 derece
eklerseniz size gerçek vücut isisini verir, bu da makattan ölçülen
dereceye eşittir. Eğer ateş 101F (38.3C)’nin üstündeyse,
doktorunuzu aramanızı öneririz. Eğer doktorunuza ulaşamayacağınız
bir zaman ise ve bebeğiniz çok hasta görünmüyorsa (çok huzursuz,
kendinde değil, nefes alma problemi gibi durumlar yoksa) ateş
düşürücü verip bekleyebilirsiniz. Ateş düşürücü olarak bu dönemde
sadece Asetaminofen türevleri (Tylenol) verebilirsiniz. Ibuprofen
türevleri (Motrin) 6 aydan önce kesinlikle önerilmez.Ateş düşürücü
verdikten sonra bebeğiniz daha rahat yemek yiyecek ve uyuyacaktır.
Bol bol sıvı veriniz.
*Önemli bir nokta; Bazı anneler ateşi bebeğin diş çıkarıyor
olmasına bağlar ama diş çıkarmak vücut ısısını biraz artırmakla
birlikte ateşe sebep olmaz. Bir de bebeğiniz aşı olduktan sonar
ilk 48 saat içinde102F (38.9C)’ye kadar ateş görülebilir. Ateş
düşürücü verdikten sonra bebeğinizi bir süre gözlemenizde fayda
vardır.
7-12 AY: Bu dönemde bebeğiniz kendini ifade etmeye başladığı
için ateş anında sizi daha çok yönlendirebilir. Ateşini koltuk
altından veya ağızdan ölçen termometreleri kullanarak
ölçebilirsiniz. Eğer bebeğinizin ateşi varsa, rektal (makattan
ölçen) termometreyle kontrol etmek daha iyi olur (özellikle
doktorunuzu aramadan önce). Bu dönemde ateşten ziyade bebeğinizin
nasıl olduğu (oynuyor, yiyor, içiyor mu?) daha önemlidir. Eğer
bebeğinizin genel durumu iyi, günlük aktivitelerini rahat yerine
getirebiliyorsa ve ateşi 103F (39.4C)’den düşük ise, doktorunuzu
aramak için 1 gün bekleyebilirsiniz. Eğer bebeğiniz huzursuz,
çevreye ilgisi azalmış, ağzı-dudakları kurumuş, nefes almakta
zorlanıyor veya sizi endişelendirecek başka şikayetleri olursa
derhal doktorunuza başvurunuz. Bu dönemde ateşe bağlı havaleler
görülmeye başlar. Bu yüzden özellikle de aile üyelerinde çocukluk
dönemlerinde böyle bir hikayesi olan ebeveynler, ateş anında
bilincin kaybolması ile birlikte vücutta katılık ve titreme,
gözlerin arkaya kayması gibi belirtilerde hemen acil servise
başvurmalıdırlar. Eğer bebeğinizin genel durumu iyi ise ve ateşi
de 101F (38.3C)’den düşük ise ateş düşürücü vermenize gerek
olmayabilir. Sadece bebeğinizi yakın takip edebilirsiniz. Ateş
düşürücü olarak her 6-8 saatte bir Asetaminofen türevi (Tylenol)
veya her 4-6 saatte bir Ibuprofen türevi (Motrin) verebilirsiniz.
Aspirin kullanmayınız. Çünkü aspirin bebeğinizi Reye Sendromu adı
verilen sıkıntılı bir duruma sokabilir.
12 AY VE SONRASI: Bu dönemde ateşin sebebi büyük olasılıkla
virus olacağı için, genel anlamda ateşe bekle-gör tarzında
yaklaşılır. Çocuğunuz 1 yaşın üzerinde ise kulaktan ölçen
termometreleri kullanmaya başlayabilirsiniz. Bazen ölçümler
arasında ufak değişmeler olabileceği için 3 kez ölçüp ortalama bir
değer almak daha doğru olur. Eğer çocuğunuz 2 yaştan küçük ve
ateşi de 24 saatten daha uzun bir süredir varsa doktorunuza
başvurun. Daha büyük çocuklarda ateş 104F (40C) altında ise,
ateşin sebebi büyük olasılıkla virus olacağı için çocuğunuzu bir
süre gözlemleyebilirsiniz. Fakat çocuğunuz çok huzursuz (yemek
yemiyor, oyun oynamıyor, çok ilgisiz), nefes alıp vermekte
zorlanıyorsa, yeterince sıvı alamaması sebebiyle dil-dudak
kuruluğu varsa veya çocuğunuz vücudunun herhangi bir yerinin
ağrıdığını gösteriyor ise hemen doktorunuza başvurun. Bu dönemde
dirençli ateşlerde Asetaminofen-Ibuprofeni (Tylenol-Motrin)
dönüşümlü olarak kullanabilirsiniz.Tylenolu verdikten 30-45 dakika
sonra çocuğunuzun ateşini tekrar kontrol edip eğer hala yüksekse
bu sefer Motrin verebilirsiniz (tekrar Tylenol’ü 6 saatten erken
veremeyeceğiniz için). Eğer çocuğunuzun ateşini düşürmekte
zorlanıyorsanız her Tylenol dozu arasında 6 saatten, her Motrin
dozu arasında 4 saaten az olmamak suretiyle
Tylenol-Motrin-Tylenol-Motrin tarzında verebilirsiniz. Soğuk
kompresi (soğuk suya ıslatılmış bezi alnına, koltuk altına,
kasıklarına koymak) ancak ateş düşürücüyü verdikten sonra yapınız.
Ateşsiz çocuk olmaz…Çabamız çocuklarımızın en keyifli şekilde
çocukluklarını geçirmeleridir.
Dr. İkbal Tokat |
