|
Bu
yaştaki çocuklar, başkaları ile işbirliği içinde oynama başlar,
taklit oyunlarına ilgileri artar ve fiziksel aktiviteden büyük
zevk alır. Fiziksel olarak, atlama, zıplama, koşma gibi
yeteneklerinde ilerleme görüldüğü için, çocuklar kendi çabaları
sonucunda hareket eden veya ses veren oyuncaklardan hoşlanırlar.
Oyuncaklar kaldırabilecek ve taşınabilecek nitelikte ve ağırlıkta
olmalıdır. Çocukların dikkatini çeken ve uyarıcı parlak renkler
tercih edilmelidir. Oyuncaklar kırılmaz ve dayanıklı olmalı, bunu
da çocuklar üstüne çıktığında ya da içine girdiğinde ağırlığını
taşıyabilir olmasına bakılarak anlaşılabilir. Ayrıca bu
oyuncaklar, küçük parçalara ayrılmamalıdır. “Oyuncaklarda toksik
olmayan malzeme kullanılmış olmalıdır. Keskin kenar ve köşeleri,
parmak ve ellerini sıkıştırabilecek bölümleri olmamalı, yetişkin
gözetiminde olmadığı müddetçe elektrikli parça içermemelidir.”
Tavsiye edilen oyuncaklar;
• İpinden çekebileceği oyuncaklar
(bebek arabaları, alışveriş arabaları, el arabaları gibi
itme-çekme oyuncakları, üç tekerli bisiklet, tüm park oyuncakları)
• Tahta bloklar (Legolar, küpler, içiçe geçirerek üretebileceği
oyuncaklar)
• Yap-bozlar (2-2.5 yaş: 4-5 parça, 3 yaş: 6-12 parça) .Parçaları
uygun boşluklara yerleştireceği yap-bozlar. Mıknatıslı tahtalar
(el ve göz koordinasyonunu geliştirir)
• Rakam/sayma oyuncakları
• Çeşitli şekilleri yerleştireceği şekil oyuncakları.
Renkli/şekilli tombala
• Kum ve su oyuncakları (görsel ve dokunsal uyarı sağlar)
• Saçlı ve gözleri hareket eden daha gerçekçi oyuncak bebekler.
Konuşan bebekler, bebek aksesuarları. Gerçekçi, ünlü karakterleri
temsil eden, anne-yavru kombinasyonu olan hayvan oyuncakları
(sosyalleşmeyi ve duygu gelişimini öğretir)
• Küçük el kuklaları. Çeşitli rolleri canlandırabileceği kostümler
• Çocuk boyuna uygun ebatlarda fırın, ocak, buzdolabı gibi değişik
gereçler, tüm ev temizlik ve yemek gereçleri, Tam boy aynası
• Çiftlik, garaj, havaalanı gibi tanıdık, gerçeğine uygun oyun
sahneleri. Küçük, gerçekçi arabalar. Büyük kamyonlar, küçük
trenler, ziller, davullar, ksilofon gibi tüm ritim enstrümanları,
düdükler ve borazanlar
• Boya kalemleri, ve resim kağıtları, oyun hamuru, çocuk makası,
tebeşir, yazı tahtası, müzik kutusu, kaset çalar, renklere,
şekillere, seslere, rakamlara, kavramlara göre eşleştirme,
sınıflandırma oyuncakları (parmak becerisi ve göz el koordinasyonu
geliştirir)
• Basit kısa öykülerin, tekrarların ve tanıdık konuların yer
aldığı kitaplar.
Öğrenme becerisi
gelişmesini devam ettirir. Bunun en önemli belirtileri, bu yaş
dönemi çocuklar talimatları anlar, takip eder ve farklı büyüklük,
şekil ve renkleri kategorize edebilir ve fark edebilir. Ancak
dikkat edilmesi gereken bir nokta, bu yaş grubu çocuklarda henüz
paylaşma duygusu gelişmemiştir ve bu aynı yaş grubu çocuklar
arasında paylaşma kavgalarına yol açabilir.
“Okul Öncesi Eğitim” üniversite eğitimim boyunca, hemen hemen her
derste anlatılan “çatışma çözme” stratejisi olarak, iki çocuk
arasında çıkan kavgalarda uygulanabilecek bir yöntem olarak;
1. En başta fiziksel olarak çocuklara yaklaşın ve gerekirse,
kolunuzla onları sararak onları yatıştırmaya çalışarak, olaya
müdahil olduğunuzu hissettirin.
2. Sonra, ikisine ayrı ayrı olarak söz verin ve dikkatli
olarak olayı onlardan dinleyin.
3. Daha sonra, ortada bir problemin var olduğunu
anladığınızı onlara sözel olarak iletin ve çözüm aşamasında
onlardan çözüm önerisi bekleyin. Çünkü, kendi sundukları çözümleri
takip etmek konusunda daha istekli olacaklardır. Ama, uzun süre
bekledikten sonra hala ortak bir çözüme gidilemiyorsa, siz iki
taraf açısından da adil olabilecek bir çözüm yolu sunun ve
onlardan onay aldıktan sonra bu çözümü uygulayın.
4. Çözümün iki taraf açısından uygulanıp uygulanmadığını
mutlaka takip edin.
Bu yaş dönemi çocuklarla, anne ve babaların beraber katılabileceği
örnek etkinlikleri aşağıda bulabilirsiniz.
Mutfak eğlencesi: Biraz mısır nişastası ile bir miktar suyu
karıştırıp lapa haline getirdikten sonra, elinizle iyice yoğurun.
Çocuğunuza bu karışımı sıktığınızda ve parmaklarınızın arasından
kaydığında neler olduğunu gösterin. Bu şekilde siz mutfakta yemek
pişirirken vakit geçirebilir ve rahatlayabilir.
Şişe Devirmece: Birkaç plastik soda şişesini, henüz
kullanılmamış kağıt havlu rulolarını ya da oyuncak hayvanları
(“lobutları” istediğiniz malzemeden seçebilirsiniz) dizin ve
çocuğunuza bunları büyük lastik bir topla devirmeyi öğretin.
Zeynep Özkan
Okul Öncesi Eğitim Uzmanı ve Rehber
Kaynaklar:
1. Bebeklerimizi dünyaya alıştırmak ve geliştirmek.
http://www.budaklar.net/oyuncak/
2. Okul Öncesi Eğitim; OYUN VE OYUNCAK.
http://www.anasinifi.com/oyun.htm
3. Eisenberg, Murkoff & Hathaway. (2002). Çocuğunuz büyürken sizi
neler bekler? 759 syf.
------------
Diğer Yazıları;
-
Çocuğunuz Kendini Nasıl Hissediyor?
-
Bırakın, Çocuğunuz Oynasın!
-
(0-1) Yaş Gelişimine Uygun Oyuncak Seçimi
-
(3-5)
Yaşındaki Çocuklar İçin Oyuncak Seçimi |
