Sümeyye Esra

0-8 yaş arası çocuk eğitmeni

annelik@annelik.org

Bebeğinizi doğumundan itibaren anne sütü ya da hazır biberon mamasıyla besliyorsunuz fakat gün geçtikçe kafanızda soru işaretleri beliriyor: “Acaba bebeğim yeteri kadar besleniyor mu?”, “Ek gıdalara başlamamın vakti geldi mi?”, “Önce hangisinden başlamalıyım?”, “Nasıl sunmalıyım?”... Bu sorulara ek olarak etraftan yapılan yorumlarla kafanız daha çok karışabilir.

Öncelikle, ek gıdaya başlamak için acele etmeyin. Yavrunuzun buna hazır olup olmadığı ve sizin de ona neler sunacağınız önemli sorulardan biri.

Yavrunuzun hazır olup olmadığını nasıl anlarsınız?

 Bebeğinizin yeme yaşına geldiğinin en belirgin göstergelerinden biri, siz yemek yerken ağız hareketlerinize bakması ve taklit etmeye çalışmasıdır. Ayrıca kaşığınızın tabak ile ağzınız arasında gidip gelmesini takip eder, yutkunma hareketleri yapmaya başlar ve ağzına aldığı şeyleri emmekten ziyade ısırmaya çalışır.

Ne zaman başlamalısınız?

Doktorlar ek gıdaya başlama yaşı için 4-6 ay arasında herhangi bir zaman diyebilirler. Benim tavsiyem bebeğinizin 6 aylık olmasını beklemeniz olacaktır. Bebeğiniz 3-4 aylık olmasına rağmen artık anne sütüyle ya da biberon mamasıyla doymadığını düşünüyorsanız, bu bebeğinizin ek gıdaya başlaması için hazır olduğunu göstermez. Bu dönem bebeğinizin hızla büyüdüğü bir dönemdir ve tavsiyemiz bebeğiniz acıktıkça, anne sütü ya da bibieron maması ile beslemenizdir. Bebeğiniz 6 aylık olana kadar anne sütü ya da biberon mamasından başka hiç bir ek gıda vermemelisiniz. Onun ilk yılında en çok ihtiyacı olan anne sütü ya da biberon mamasıdır. Düğer gıdalar anne sütüne “ek” olmalıdır. Ek gıdaya 6. aydan önce başlatılan bebeklerin daha çok büyüdükleri ya da daha çok beslendikleri doğru değildir. Tam tersine ek gıdalara erken başlamak bir çok açıdan zararlıdır. Bebeğiniz 6 aylık olana kadar beklemeniz şu açılardan faydalıdır;

Bebeğinizin sindirim sistemi bu dönemde olgunlaşır.

Bebeğinizin gıdalara karşı alerji olma ihtimali azalır.

İhtiyacı olan demir anne sütünde ve biberon mamasında vardır.

Bebeğinizin ileride obez olma ihtimalini azaltır.

...bunlar sadece bir kaç noktadan biri.

Önce hangi yiyecekten başlamalı?

Bebeğinizin en kolay sindirebileceği ve ilk olarak sunmanızı tavsiye ettiğimiz: pirinçli kaşık maması. Bebekler için hazırlanan bu mamalar yavrunuzun ihtiyacı olan, başta demir olmak üzere, çeşitli ek maddeleri de içerdiği için ideal bir başlangıç olacaktır. Diğer tahıllı kaşık mamalarına da bir kaç gün sonra başlayabilir ve dönüşümlü olarak bebeğinize verebilirsiniz.

Altıncı aydan itibaren sebze ve meyveleri de vermeye başlayabilirsiniz. Bu noktada önemli olan 4 gün kuralını uygulamak. Bebeğinizin henüz meyve veya sebzeye alerjisi olup olmadığını bilmediğinizden yeni bir sebze, meyve sunduktan sonra 4 gün boyunca başka yeni bir sebze veya meyve vermemenizdir. Önceden yediklerini vermenizde ise bir sakınca yok.

İlk olarak verilmesi tavsiye edilenler;

Pirinç, yulaf, arpa unundan yapılmış mamalar.

Elma, muz, armut ve avokado.

Tatlı patates, balkabağı, havuç, yeşil fasülye, bezelye.

Ne kadar ve günde kaç defa verilmeli?

Başlangıç için günde 1 defa pirinçli kaşık maması ve sebze ya da meyve verebilirsiniz. Kaşık mamasını hazırlarken 1 çorba kaşığı tahıldan yapmanız yeterlidir. Bebeğinizi anne sütü ile besliyorsanız mamayı su ile karıştırmak yerine sütünüzü sağıp mamaya katın. Eğer hazır biberon maması ile besliyorsanız ondan eklemelisiniz. Bebeğinizin gelişimi için ilk yıl ihtiyacını duyacağı herşey anne sütü ya da hazır biberon mamalarında bulunmaktadır. Onun en iyi şekilde beslenmesini istiyorsanız her fırsatta anne sütünüzden veya biberon mamanızdan eklemeyi ihmal etmeyin.

Bebeğimin mamasını evde hazırlayabilir miyim?

Ek gıdalara yeni geçmiş bir anne olarak bebeğinizi mümkün olduğunca doğal ürünlerle beslemek isteyeceğinizi tahmin edebiliyorum. Organik ürünler seçilse de bir süre sonra çeşit azlığı ve yüksek maliyeti sizi alternatifler aramaya itebilir. Bebeğinizin yemeğini evde hazırlamanız size bir çok açıdan yarar sağlar. Öncelikle sizin hazırladıklarınız daha yüksek besin değerine sahiptir. Hiçbir katkı maddesi bulundurmaz. Elinizle, özenle seçip aldığınız, taze sebze-meyvelerden yapılmıştır. Çok daha fazla çeşitlidir ve maliyeti çok daha düşüktür. Size başta pirinç ve yulaf maması olmak üzere bebeğinize kendi mutfağınızda nasıl daha sağlıklı mamalar hazırlayabileceğinizi yazacağım.

Tahıl Mamaları,

Yulaflı: ¼ ölçü yulaf unu, ¾ ölçü su.

Arpalı: ¼ ölçü arpa unu, 1 ölçü su.

Pirinçli: ¼ ölçü pirinç unu, 1 ölçü su.

Üç mama da aynı şekilde hazırlanır: Suyu kaynatın ve seçtiğiniz tahıl ununu ekleyip karıştırın. 10 dakika kaynayınca altını kapatabilirsiniz. İsteğinize göre meyve, anne sütü ya da biberon maması ekleyerek bebeğinize yedirebilirsiniz. Annelerimizin daha hazır mamalar olmadığı dönemlerde yaptığı bu tahıllı mamaları, başlangıçta günde 1 ya da 2 defa verebilirsiniz. Unutmayın, tahıllar hem bebeğinizin en kolay sindirebildiği  besinlerdendir hem de onun en çok ihtiyacı olan maddeleri içermektedir.

Sebze ve meyvelerin hazırlanması:

Bebeğinize sebze ve meyve hazırlamak çok kolay ve zevkli. Şu kuralları unutmayın: Haşlama, ezme ve saklama.

1. Sebzeleri yıkayın.

2. Bıçakla bir kaç parçaya ayırıp suda haşlayın ya da buharda pişirin. Buharda pişirmeniz daha sağlıklı olacaktır.

3. Püre haline getirin. Rondo ya da rende kullanabilirsiniz. Cam rende kullanmanız en sağlıklısı olacaktır (bebeğinizin ilk yılında besinleri hazırlarken ve sunarken mümkün olduğu kadar metallerle temasından kaçının). Ancak hazır satılan mamalarda bunu dikkate aldıklarını sanmıyorum.

Püre haline getirirken su eklemeyi unutmayın. Eğer haşladıysanız, haşlama suyunu ekleyin. Yedi aydan küçük bir bebeğe bu şekilde havuç hazırlıyorsanız, haşlama suyunu sakın eklemeyin.  Nitrat oranı yüksek olacağı için sakıncalıdır. Kıvamı koyu geldiyse ayrıca su ekleyebilirsiniz.

4. Daha uzun süre dayanması için, içine bir kaç damla limon damlatın.

5. Buzdolabında 3 gün saklayabilir ya da buz kalıplarına koyup dondurduktan sonra buzdolabı poşetlerine koyarak buzlukta 1 ay saklayabilirsiniz. Böylece kullanacağınız zaman istediğiniz kadarını alıp, ısıtıp bebeğinize sunabilirsiniz. Kalıplar halinde sakladığınız için bebeğinizin ne kadar yediğini takip edebilirsiniz.

Meyvelerin hazırlanması da sebzelerle aynı. Ancak muz ve avokadoyu çiğ olarak ezip bebeğinize vermelisiniz.

Bebeğinize Yedirirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bebeğinize ilk kullanacağınız kaşık parmağınız olsun. Bunun bir çok faydasını ve kolaylığını göreceksiniz. Yemeği böylece çok sıcak olmayacak, çok az bir miktarı tatmakla başlayacak, yutması ve sizin için de yedirmesi kolay olacaktır.

Bebeğinize yedirdiğiniz kaşığın plastik olmasına dikkat edin. Tuz, şeker ya da yağ kullanmayın. Unutmayın bebeğiniz sebzelerin doğal tadına bakıyor, ekstra maddeler katarak bu doğallığı bozmayın.