Erdi KANBAŞ

Özel Eğitim Uzmanı

ekanbas@mynet.com

          İyot, insan ve hayvanlarda normal büyüme ve gelişme ile beyin ve vücut işlevleri için mutlak gerekli bir elementtir. İyot, insan vücudunda beyin ve sinir sisteminin normal büyüme ve gelişmesi, vücut ısısı ve enerjisinin devamı için gerekli olan tiroid hormonlarının (T4-tiroksin ve T3-triiyodotironin) önemli bileşenidir. Bu hormonlar vücudun tüm sistemlerinin büyüme ve gelişmesi için gereklidir. Besinlerle iyot yetersiz alındığında iyot yetersizliği hastalıkları görülmektedir.

      Tiroid bezinden kana geçen hormonlar yeterli miktarda yapılmamakta, hemen hemen tüm organların büyümesi, gelişmesi ve işlevlerinde sorunlar ortaya çıkmakta, boy uzaması durmakta ve zihinsel işlevler gerilemektedir. Yapılan bilimsel çalışmalara göre doğumdan itibaren iyot yetersizliği zeka düzeyinde 13.5 puan düşmeye neden olmakta, çocuklarda öğrenme yeteneğinde azalma ve algılama güçlüğü ve bunun sonucu olarak da okul başarısında düşme gibi sorunlara yol açmaktadır.

İyot eksikliğinde oluşan sağlık sorunları

- Anne karnında ve bebeklikte;

* Düşük

* Ölü doğum

* Bebek ölümü

* İşitme engeli (sağırlık)

* Konuşma sorunları

* Cücelik

* Zeka geriliği

* Doğum anomalileri (Doğuştan olma bozukluklar)

- Çocukluk ve gençlikte;

* Guatr

* Kısa boyluluk

* Zihnin yetersiz çalışması

* Öğrenme yetersizliği

* Algılama ve öğrenmede yetersizlik

- Yetişkinlerde;

* Guatr

* Verim düşüklüğü

* Tiroid kanser riskinde artmaktadır.

          Yetersiz iyot alımı birçok hastalığa ve sağlık sorununa neden olmaktadır. İyot yetersizliği hastalıklarının başında; en çok bilinen ve görülebilen guatr gelmektedir. Guatr her yaş grubunda en önemli hastalıktır. İyot yetersizliği hastalıklarından en ciddi olan, bilinmeyen ve gözle görülemeyen sorun ise beyin özürü ve zeka geriliğidir.

Kaynakça:

- İyot Yetersizliği Hastalıklarının Önlenmesi El Kitabı, T.C Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ; 2004)